In opdracht van de NAL onderzocht CE Delft zes concrete praktijkcases. Conclusie: tijdgebonden contracten lijken een belangrijke schakel om meer laadcapaciteit beschikbaar te maken. Verder kunnen batterijen op locatie fungeren als tijdelijke oplossing.
Voor de onderzochte bedrijven is het elektrificeren van de voertuigen vaak essentieel. Dit heeft te maken met aangekondigde zero-emissiezones, de vraag van klanten of eisen bij aanbestedingen. Het elektriciteitsnet is echter steeds vaker ‘vol’ vanwege toenemende elektrificatie. Bij netcongestie kunnen bedrijven (tijdelijk) geen extra transportvermogen aanvragen. Ook is een grotere aansluiting pas mogelijk na netverzwaring. Bedrijven moeten hierdoor soms jaren wachten op de vereiste aansluiting.
Wat kunnen bedrijven zelf doen?
Bedrijven kunnen zelf maatregelen nemen. Met deze ‘mitigerende maatregelen’ kunnen zij ondanks een beperkte netaansluiting toch meer elektriciteit gebruiken. De zes belangrijkste mitigerende maatregelen zijn:
- Slim laden en slimme laadstrategie: Slim laden betekent zo optimaal mogelijk omgaan met de beschikbare netaansluiting. Een slimme laadstrategie geeft prioritering aan voertuigen en combineert dat met een passende laadvorm (parallel of sequentieel).
- Alternatieve transportrechten (toekomstige maatregel): Hiermee is extra vermogen beschikbaar op bepaalde momenten. De meest relevante contractvariant is tijdsblokgebonden transportvermogen. Bedrijven nemen dan meer capaciteit af wanneer het net minder wordt belast.
- Groepscontracten/energiehub (toekomstige maatregel): Binnen een groepsaansluiting kunnen bedrijven hun energievraag op elkaar afstemmen. Als collectief hebben zij genoeg aan een kleinere netaansluiting dan ze zouden hebben met individuele aansluitingen.
- Lokale batterij, eventueel met uitbreiding van lokale opwek uit zon en/of wind: De batterij slaat energie op voor later gebruik.
- Collectief laadplein: Collectieve laadpleinen zijn locaties met meerdere laadpalen voor verschillende bedrijven. In overleg kunnen zij het laadplein efficiënt inzetten.
- Tijdelijk aggregaat: Een tijdelijk aggregaat zet (duurzame) brandstof lokaal om in elektriciteit. Bedrijven zetten deze maatregel alleen incidenteel in, op piekmomenten.
Zes praktijkvoorbeelden
Voor zes bedrijven is onderzocht welke mitigerende maatregelen bijdragen aan de gewenste situatie. Het rapport brengt de diverse oplossingen in kaart en laat zien hoe je ondanks netcongestie in veel gevallen nog wel kunt elektrificeren. Wil je als bedrijf overstappen op elektrisch vervoer, maar weet je niet of de netaansluiting toereikend gaat zijn? Lees dan welke mitigerende maatregelen je het beste kunt nemen:
Naar het rapport mitigerende maatregelen: 6 praktijkcases
No regret: slim laden
Door slim laden wordt het beschikbare vermogen dusdanig verdeeld over de voertuigen dat alle voertuigen zijn opgeladen binnen de beschikbare laadtijd. Voor alle bedrijven heeft slim laden een positief effect: het draagt bij aan het tijdig opladen van de voertuigen. Met slim laden vermijd je pieken en ga je niet over je aansluitcapaciteit heen. No regret voor een ondernemer.
Cruciaal: tijdsblokgebonden contracten
Met een tijdsblokgebonden contract kun je meer capaciteit afnemen op uren dat het net minder wordt belast. Op sommige onderstations is gedurende de nacht zo’n 30% restcapaciteit. Juist de transportsector is geschikt voor dergelijke contracten omdat zij vooral ’s nachts laden. De contracten komen officieel in 2025 op de markt, maar zijn waarschijnlijk pas vanaf 2026 breder toepasbaar. De resterende capaciteit wordt via een wachtlijst toegekend. Het is dan ook verstandig om tijdig contact op te nemen met je netbeheerder.
Tijdelijke oplossing: batterij
Uit de cases blijkt een lokale batterij vooral kansrijk als tijdelijke oplossing voor een beperkt aantal elektrische voertuigen, tot het moment dat de netverzwaring is gerealiseerd. Voor het opladen van grotere vloten heeft een batterij te veel beperkingen. Vaak is toch ook een grotere netaansluiting nodig en de investeringen zijn hoog.
Wil je overstappen op elektrisch transport? Realiseer je dat mitigerende maatregelen altijd maatwerkoplossingen zijn. Verdere elektrificatie is hierdoor mogelijk, maar je kunt nog steeds niet in één keer je hele wagenpark vervangen. Maak een goede prognose van de extra laadvraag in de komende jaren en ga in gesprek met je netbeheerder om tijdig de juiste verzwaring aan te vragen.
Meer informatie
Wil je eerst lezen over hoe elektriciteitsnetten werken, wat netcongestie is en welke mitigerende maatregelen er allemaal zijn? Dan is het NAL-rapport Laden voor logistiek bij beperkte netcapaciteit van CE Delft een goed startpunt.